Izay mitambatra vato, izay misaraka fasika


Accueil > Autres publications et interventions du Collectif TANY > Fandraisan’anjaran’ny Fikambanana TANY amin’ny famolavolana ny LALÀNA (...)

Fandraisan’anjaran’ny Fikambanana TANY amin’ny famolavolana ny LALÀNA SORI-JOTRA momba ny FANAJARIANA NY TANY

publié par Admin, le dimanche 16 décembre 2012

Toutes les versions de cet article :

Amin’izao vanim-potoana hifanakalozan-kevitra momba ny famolavolana ny lalàna
sori-jotra momba ny Fanajariana ny Tany (Loi d’Orientation sur l’Aménagement du Territoire, LOAT) izao, dia maniry hanambara ny heviny ho fandraisana anjara ny Fikambanana miaro ny tany malagasy – TANY – satria nanaraka akaiky hatrany am-piorenany ny resaka samihafa mikasika ny tany sy ny fampiasana azy, ny fahasahiranan’ny tantsaha sy ny tontolony, ny fitomboan-tsy mitsahatry ny atrikasa mampiasa velarantany midadasika, lohahevitra izay mikasika mivantana ny hoavin’ny firenena sy ny mponina malagasy manontolo. Tsy maintsy hisy fiantraikany amin’ny fampandrosoana ny lalàna sori-jotra momba ny fanajariana ny tany.

Ny fandalinana samihafa ny toe-draharaham-pirenena dia samy nampiseho fa ny ankamaroan’ny mponina dia miaina amin’izao fotoana izao any amin’ny faritra ambanivohitry ny firenentsika midadasika ary matetika miasa amin’ny sehatry ny fambolena amina velarantany kely nolovainy avy amin’ny razambeny. Ny fotodrafitrasa momba ny fitanterana izay somary vitsy ary antitra dia mametra ny fahafahan’izy ireo manjifa sy ny fifanakalozana eo amin’ny toerana sy faritra samihafa. Ankoatr’izay dia tsy azo lavina fa nisy ny fivoarana sy ny fiovàna malaky teo amin’ny sehatra samihafa nateraky ny fampiasana vola avy any ivelany indrindra indrindra.

Ny olana anefa, dia na manana harena voajanahary maro aza i Madagasikara, dia mahantra ny ankamaroan’ny mponina ao aminy ary marobe ireo vao maika miha-mahantra isan’andro. Olombitsy no nahay nararaotra ny fandehan-javatra teo aloha sy ankehitriny ka niha-nanankarena, mifanohitra amin’ny ankabeazan’ny mponina. Anisan’ny mahantra indrindra eto an-tany ny firenentsika ary ny toe-karentsika dia miankin-doha mafy amin’ny famatsiana ara-bola avy any ivelany.

Io toetoetry ny firenentsika io dia miroboka ao anatin’ny tranga eo amin’ny toe-karena iraisam-pirenena izay mampiseho ny fitomboan-danja goavan’ny fambolena tato anatin’ny taona vitsivitsy. Ny fitambaran’ny fihazakazaky ny fitomboan’ny isan’ny mponina sy ny fiovan’ny toetr’andro izay manakorontana ny vokatry ny fambolena dia mampananotanona ny fisian’ny hanoanana eran-tany atsy ho atsy ka mampitombo be ny vidin’ny sy ny tombony azo amin’ny vokatry ny fambolena sy ny tany, izay lasa fitaovana hampiasan’ny mpampiasa vola ahazoana tombony fotsiny aza indraindray. Tsy maintsy tandrovina manomboka izao ny fahafahan’ny ankamaroan’ny Malagasy mioty ny vokatry ny fampiasana ny fananana voajanahary sy ny harem-pirenentsika.

Izany no mahatonga anay hanolotra soso-kevitra ao anatin’ny lalàna sori-jotra momba ny fanajariana ny tany ny hanaovana ho laharam-pamehana, indrindra any ambanivohitra sy manodidina ny tanan-dehibe, ny famaritana velarantany atokana ho an’ny fiantohana ny fahavitan-tena ara-tsakafo eo an-toerana, ny hanaovana ho lohalaharana ny fambolena sakafo, ny fiompiana, ny jono, .. amin’ny fampiasana ny tany sy ny rano, ary ny hanomezana laharam-pamehana ny tany hamokaran’ny fianankaviana sy ny mpiara-monina mba hiantohana asa mahaleo tena, fidiram-bola mahavelona tsara ary sakafo tonga lafatra ho an’ny ankamaroan’ny Malagasy. Raha jerena ny fidadasiky ny firenena, sy ny toetoetra manokan’ny faritra tsirairay ary ny fahasarotana ara-serasera amin’ny ambaratonga samihafa, dia ny kaominina no heverinay fa vondrom-paritra mifanandrify indrindra amin’ny famaritana sy fifehezana ny fitantanana ny velaran-tany, amin’ny alalan’ny famantarana sy ny fampitahana ny fananana misy sy azo trandrahana, amin’ny andaniny, ary ny isan’ny mponina ankehitriny sy ao aoriana, amin’ny ankilany.

Io fifehezana ny fitantanana ny velarantany io dia hitaky fitsinjaram-pahefana tena tomombana eo amin’ny fitantanana ny tany any amin’ny kaominina rehetra, na manana birao ifoton’ny fananantany izy amin’izao fotoana izao na tsia, ny fanekena io foto-kevitra io dia midika fa hisy famindram-pahefana fa koa famindrana ny ho enti-manana avy amin’ny fanjakana foibe mankany amin’ny kaominina. Ankoatry ny andraikitra avo (fonctions régaliennes) hiantsoroan’ny fanjakana foibe eo amin’ny firenena manontolo sy ny fampiharany ny zo sy ny andraikiny eo amin’ny tanin’ny fanjakana tsy azo amidy sy azo amidy (publics et privés), dia ho andraikitry ny fanjakana foibeeo amin’ny fitantanana ny velarantany ny mandrindra, manara-maso ary manara-dia ny kaominina tsirairay toa ny mpiombon’antoka - amin’ny alalan’ireo sampandraharahany fanapariaham-pahefana - ka manatanteraka ireo andraikiny amin’ny maha mpiantoka ny firaisakinam-pirenena sy mpiambina ny fiandrianam-pirenena azy. Io fitantanana anivon’ny kaominina io dia hanainga sady hampivelatra ny fiombonan’antoky ny olom-pirenena ary ny fandraisany anjara mavitrika, ahatonga azy handray anjara feno kokoa amin’ny famolavolana sy fanapaha-kevitra, hiara-hiasa be be kokoa, hitsikera, hanao soso-kevitra, sy ahatsapa ny lesoka, ny filàna ary ny heriny.

Raha hiverina any amin’ny fitantanana ny tany, any am-piandohana ny kaominina tsirairay dia tsy maintsy hikaroka sy hamantatra ny karazana tany rehetra misy eo amin’ny velarantaniny mba ahafantarany ny zava-misy ka ahafahany mamaritra ny zava-kendrena sy tetikasa arak’izany, ahafahany manatratra ny fahavitan-tena ara-tsakafo : ny tanin’ny fanjakana (privés et publics), ny tany efa voafaritra araky ny fitrandrahana ny harena an-kibon’ny tany (carrés miniers), ny tany misy titra, ireo tany miofa sy ny faharetan’ny hofany, ny ala sy ireo faritra ambany sata samihafa, ny saha manana kara-tany, ny tanin’olon-tsotra tsy vita titra, sns.. ary hanao vina amin’ny ho avy momba ny velarantany ilaina amin’ny fampitombona ny fambolena sakafo ho an’ny fara mandimby ao aoriana, alohan’ny hijerena izay velarantany tavela azo ampiasaina amin’ny zavatra hafa.

Ity fitantanana ny tany ity dia apetraka ho andraikitra Vaomiera misokatra momba ny fananan-tany izay hisy ny Ben’ny tanàna, ny mpanolo-tsaina voafidy, ireo Olom-be ara-paharazana sy ireo ray aman-drenin-tanàna manan-kasina, ireo filoham-pokontany ary olo-tsotra mananjo maro misolo-tena ny ampaham-piaraha-monina misy azy avy. Ilaina vatsiana feno ara-baovao io vaomiera io ary ilaina hanome ny heviny mahakasika ny fikasana hanofa tany na hivarotra tany na ny fahazoan-dalàna hitrandraka tany na harena anivon’ny tany eo amin’ny sehatry ny kaominina… Ilaina vatsiana sy hanome ny heviny toy izany koa ny mponina rehetra voakasik’ireo tetik’asa ireo mivantana na mety iantefàny sy iharany. Mangarahara, fanaraha-maso ary fifamalian-tanana (redevabilité) no ho foto-kevitra hitantana ny fitondran’ny kaominina.

Manoloana ny tsy fahampiana, ny fahasahiranana ary ny tsy fitoviana misy ankehitriny dia ilaina ny fanamafisana ny traikefan’ireo olona miasa any amin’ny kaominina tsirairay amin’ny lafiny samihafa. Fanampiana ara-tekinika sy fandaminana mivoatra hatrany no harafitra sy hafototra eo anivon’ireo mpamokatra madinika hampatanjaka ireo fitaovam-pamokarana hanatsarany ny zava-bitany. Ezaka an-taona maro no takian’izany.

Nanolotra soso-kevitra fanoroan-jotra eo amin’ireo sehatry ny fitantanana ny fananan-tany sy ny fambolena izay vaindohan-draharahanay izahay fa ny lokan’ady eo amin’ny fifanakalozan-kevitra ankehitriny dia ny fakàna fanapahan-kevitra amin’izay safidy ara-tetika :

- fanajariana ny tany miankina amin’ny ankamaroan’ny mponina ary miaro ny tombontsoany ho amina fanorenana fiharian-karem-pirenena mahaleotena sy fiaraha-monina araka ny hitsiny

- sa fanajariana ny tany mikatsaka fampandrosoana mihazakazaka ivelany manome fahafaham-po olombitsy ary mandrendrika ny maro an’isa.

Isaoranay ianareo hampivoitra ny fitambaran’ireo soso-kevitray ary hanome toerana izany ao amin’ny adi-hevitra.


Raiso, Tompokolahy sy Tompokovavy, ny haja ambony atolotray anao.


Parisy, faha 11 desambra 2012

Collectif pour la Défense des Terres Malgaches - TANY

patrimoinemalgache@gmail.com      
   http://www.facebook.com/TANYterresmalgaches   


© Collectif pour la Défense des Terres Malgaches | généré dynamiquement par SPIP & Blog'n Glop.